2019.06.22
Hainbat autonomia-erkidegotako bost elkarte federalisten ordezkaritzekin, Nafarroako talde sustatzaile federalistarekin eta Espainia Federalaren aldeko Elkartearekin, 1869an sinatutako Eibarko Itun Federalistaren 150. urteurrena itxi zen.
Egindako ekintzek mugimendu federalistaren jatorria ezagutzeko balio izan dute, Antonio Rivera Blanco historialariak bere hitzaldian azpimarratzen zuen bezala, iragana aztertuz, etorkizuna egiteko eta federalismoak elkarbizitza demokratikorako sistema gisa duen erabilgarritasuna hobeto ulertzeko, bereziki barne aniztasun handia duten herrialdeetan, Alberto López Basagurenek azpimarratzen zuen bezala.
«Dauden disfuntzioak aztertu eta irtenbide federalak aplikatu behar ditugu», azpimarratu zuen Zulima Pérez y Seguík, Valentziako Erkidegoko Federalisten ordezkariak, Federalistes d ‘Esquerreseko Carmé Valls Llobetekin bat zetorrenak, «gobernu partekatuaren» garrantzian arreta jartzeko premian.
Eibarko Udalak erakutsitako konpromisoari esker, ekitaldira bertaratu direnek bertatik bertara ezagutu ahal izan dituzte Udalbatzaren dokumentu-funtsetako batzuk, Artxibora egindako bisita gidatuan. Eibarko Udalak, Federalistas del País Vasco-Ef-ekin lankidetzan, 1869ko Itun Federalaren koordenatu historikoak biltzen dituen argitalpen bat argitaratu du.
Ekitaldiei amaiera emateko, Lurdes Auzmendi (Euskal Herriko Federalisten Elkartea), Carme Valls-Llobet (Federalistes d ‘Esquerres), Juan Puig de la Bellacasa (Madril Federala), Santiago Coello (Aragoiko Federalistak), Zulima Pérez (Valentziako Erkidegoko Federalistak) eta Jesús Ruiz-Huerta (Espainia Federalaren aldeko Elkartea) izan ziren. Halaber, duela 150 urteko espiritu federalista hura berritzeko borondatea jasotzen duen dokumentua sinatu zen, askatasuna norberarena eta besterena, berezia eta kolektiboa, gaur egun guztiz indarrean dagoena, harmonizatuz aberasteko.
Ekitaldi horietan egindako hitzaldi guztiak Eibarko EgoIbarra Patromonio Cultural gunean bildu dira, eta eskuragarri daude esteka honetan.